عمران و بهسازی شهری ایران
دفتر احیاء و بهسازی بافت تاریخی گرگان

  • برگزاری مراسم عزاداری امام حسین (ع) در خانه گفتمان شهر گرگان

    ادامه مطلب

  • "ژئوپليتيك جهان ايراني" 🔸با حضور دكتر “كامبيز مشتاق گوهري”
  • برگزاری نمایشگاه عکس‌های عبداله میرزا قاجار، در سفر به منطقه استرآباد در خانه گفتمان شهر گرگان
  • برنامه بيستم خانه گفتمان شهر گرگان، معلمین شهروندی، با حضور استاد ابراهيم صالحي، مهندس عبدالرضا چراغعلي و جمعي از فرهيختگان و فرهنگيان برگزار شد.
  • مرمت مسجد تاریخی ملااسماعیل، محله دربنو
  • ۲۹ فروردین ماه "روز جهانی بناها و محوطه های تاریخی"
  • تکیه تاریخی دوشنبه ای(تکیه نو) در گرگان مرمت و بهسازی شد

    ادامه مطلب

  • تفاهم نامه احیای گذرهای فرهنگی تاریخی بافت تاریخی گرگان

    ادامه مطلب

کتولی: معرفی تکایا به عنوان جاذبه گردشگری فرهنگی

 نشست "گرگان در مسیر بازآفرینی" برگزار شد: ظرفیت بالای گردشگری گرگان با محوریت تکایای تاریخی/ وجود 12 کانون با ارزش در محدوده بافت تاریخی گرگان/ ثبت اولین بافت تاریخی کشور در گرگان

 

به گزارش روابط عمومی شرکت بازآفرینی شهری ایران، دوشنبه 26 آذرماه 1397 سومین نشست از دفتر هجدهم از سلسله نشستهای تخصصی شرکت بازآفرینی شهری ایران با عنوان «گرگان در مسیر بازآفرینی» با حضور تنی چند از کارشناسان، مسئولان، دانشجویان و دغدغه مندان از جمله محمدسعید ایزدی، معاون معماری و شهرسازی وزیر راه و شهرسازی، مجید روستا، عضو هیات مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران، هدیه تهرانی، بازیگر و کنشگر محیط زیست و میراث فرهنگی، حسین محبوبی، مدیرکل راه و شهرسازی استان گرکان، طاهری، معاون شهرداری گرگان، حسین کتولی، مدیر دفتر بهسازی و احیا بافت تاریخی گرگان، یعقوب رشتچیان، معمار، شهرساز، محقق و پژوهشگر و محمود اخوان، پژوهشگر تاریخ و فرهنگ گرگان برگزار شد.

در ابتدای این نشست، منا عرفانیان، عضو هیات مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران و دبیر نشست «گرگان در مسیر بازآفرینی» سوالی را تحت عنوان شهر گرگان چقدر در مسیر بازآفرینی قرار دارد؟ مطرح کرد که پیش زمینه مباحث مطروح شده قرار گرفت.

کتولی، پژوهشگر تاریخ و فرهنگ گرگان گفت: بافت تاریخی گرگان مبتنی بر مراکز محلات است. پیرامون این مراکز، تکایایی وجود دارد که دور تا دور آنها غرفه های سه دری و پنج دری قرار گرفته است. اینها کانونهای اصلی محلات و مراجعه مردمی در گرکان هستند که برای ایام محرم و صفر ساخته می شود. عزاداری هم به شیوه گرگانی انجام می شود که تعاملات اجتماعی در آنجا شکل می گیرد.

ثبت اولین بافت تاریخی کشور در گرگان

وی افزود: بافت تاریخی گرگان به شماره 41 اولین بافت تاریخی ثبت شده کشور است. پیرامون آن هم هسته های شکل گیری شهر را می بینید و سکونتگاههای روستایی و غیرروستایی هم پیرامون آن وجود دارد. اولین طرح جامع آن 1359 و آخرین آن سال 1392 تصویب شده است. اولین تجربه بازآفرینی به دهه 70 مربوط می شود که طی آن محدوده امامزاده نور گرگان بهسازی شد. این محوطه قدیم یک ساماندهی پیدا کرد که گردشگران از آن بازدید می کنند و اطراف آن هم احساس ناخوشایندی وجود ندارد.

کتولی با بیان اینکه فضای فرهنگی گرگان، خاص و متفاوت است، تاکید کرد: در گرگان بحث تکایا خیلی جدی مطرح شد که ما می توانیم تکایا را که مردم به آن اقبال دارند و مورد وثوق است به عنوان جاذبه گردشگری معرفی کنیم. هر اتفاقی هم می افتاد مردم این جریان را ادامه دادند. اینجا طرح محرم تا محرم شکل گرفت. یعنی از هر محرم تا محرم یک سری از تکایا به صورت پایلوت انتخاب و براساس بودجه، بهسازی و مرمت شود تا چهار محله از 12 محله این اتفاق بیفتد و به تدریج مردم بیاموزند.

این پژوهشگر ادامه داد: مجموعه ای از کارها از جمله در سال 1394 حدود سه، چهار پروژه انجام شد. مثلا در محله سبز مشهد اتفاقاتی افتاد. یا مسجد ملا اسماعیل بازسازی شد. اداره کل راه و شهرسازی با همکاری شرکت بازآفرینی شهری ایران کارها را پیش بردند. سایر بناها در وضعیت فرسودگی قرار دارد که اگر به آنها رسیدگی نشود ممکن است فرو بریزند. در بعضی موارد شرکت بازآفرینی شهری ایران کارهای خوبی انجام داده است. فروردین 1395 موفق شدیم با رایزنی ها تفاهم نامه ای را آماده کنیم که شهرداری، استانداری و میراث فرهنگی با شرکت بازآفرینی شهری ایران همسو شوند. پنج گذر تاریخی فرهنگی شناسایی شد که مثل نخ تسبیح تکایا را به هم وصل کند تا محور گردشگری فرهنگی ایجاد شود. خرداد 1396 بعد از اینکه شهردار تغییر کرد شهرداری وارد بهسازی شد. یعنی بیش از یک سال طول کشید تا شهرداری وارد این موضوع شود. مهمترین کاری که میراث انجام داده بازنگری طرحی بود که مربوط به محدوده تاریخی گرگان است. طرح قبلی بسیاری از بناها را تخریب کرده بود.

 

اولین کار، آگاهی مردم است

به گفته کتولی، اولین کار این است که مردم را آگاه کنیم. بعد ممکن است مطالبه گر شوند و بعد ممکن است خودشان وارد شوند. یکی از اتفاقات خوبی که در فعالیتهای غیرکالبدی افتاد اینکه مردم بافت تاریخی را می شناسند. اینکه خانه های تاریخی چیز بدی نیستند و می توانند خوب باشند چه از نظر اقتصادی، چه آرامش و چه حس خوب. مثلا هم اکنون «خانه کویر» یا «خانه شعربافان» را که ته کوچه بن بست بوده، همه می شناسند.

انتقاد از ناهماهنگی دستگاهها و ضعف تخصص در حوزه بازآفرینی گرگان

وی با انتقاد از ناهماهنگی دستگاههای متولی بازآفرینی گرگان اظهار کرد: اولین مشکل، ضعف مبانی است. اشراف دقیقی بین مدیریت شهری نسبت به مبانی وجود ندارد. ساختار چابک نیست و ناهماهنگی بین دستگاهها وجود دارد. متخصصان هم بازآفرینی شهری را درست نمی شناسند. چیزی که درست شناخته نمی شود درست سطح توقع از آن ایجاد نمی شود و مشخصا درست هم قضاوت نمی شود. همچنین تناسب مشخصی بین ساختاری اداری ـ مالی با سطح توقعات وجود ندارد. یک سری پروژه های کالبدی را معلوم می کنیم، طرح تهیه می کنیم، برآورد انجام و پیمانکار مشخص می شود، نظارت و نهایتا افتتاح می کنیم؛ اما فعالیتها با این ساختارها جلو نمی روند. پیشنهاد من این است که صندوقی داشته باشیم که به تناسب پول را خرج کنیم. مثلا یک تکیه نیاز به چوب دارد و خود بقیه کارها را انجام می دهد. درخواست تیکه دیگر ساخت سقف است و باقی کارها را متقبل می شود. در این صورت است که هم افزایی ایجاد می شود.