طعم شمال؛ آشنایی با غذاهای سنتی مازندران و گرگان
سفرههای شمالی، تابلویی رنگارنگ از سخاوت طبیعت هستند. اقلیم خاص مازندران و گلستان، با ترکیبی از جنگل، دریا و دشت، باعث شده تا فرهنگ غذایی این منطقه یکی از غنیترین و سالمترین سبکهای آشپزی در ایران باشد. از سبزیهای معطر جنگلی تا انارهای ترش وحشی، هر مادهای در این سفره، داستانی از اصالت را روایت میکند.
مازندران؛ قلمرو انار و گردو
در آشپزی مازندرانی، «ترشی» و «مغز گردو» نقش کلیدی ایفا میکنند. ذائقه مردم این خطه به سمت غذاهای ملس و ترش متمایل است و استفاده از ربهای خانگی (انار، نارنج و آلوچه) در اکثر خوراکها دیده میشود.
-
کدو بره: یک غذای گیاهی، ساده و فوقالعاده لذیذ که از ترکیب سیبزمینی، کدو سبز، پیاز، سیر، گوجهفرنگی و تخممرغ تهیه میشود. این غذا نمادی از آشپزی سریع و مقوی روستایی است.
-
مرغ ترش مازندرانی: این غذا تفاوت زیادی با نسخه گیلانی دارد. در مازندران، مرغ را با مقادیر زیادی گردوی سابیده شده، رب انار و سبزیهای محلی (مانند زلنگ و اناریجه) طبخ میکنند تا خورشتی غلیظ و تیرهرنگ به دست آید.
-
اکبر جوجه: برخلاف تصور، این غذا یک برند تجاری صرف نیست، بلکه ریشه در فرهنگ غذایی گلوگاه مازندران دارد. جوجههای کوچک که در روغن فراوان سرخ شده و همراه با رب انار ملس و کته زعفرانی سرو میشوند.
-
نازخاتون: چاشنی محبوبی که از ترکیب بادمجان کبابی، سیر، ریحان محلی و آبغوره تهیه میشود و اشتهاآورترین بخش سفرههای مازنی است.

گرگان و گلستان؛ میراثدار طعمهای اصیل و ایلاتی
آشپزی در منطقه گرگان و دشتهای گلستان، به دلیل حضور اقوام مختلف، تنوع بسیار بالایی دارد. در اینجا استفاده از حبوبات و گوشت قرمز در کنار برنج رواج بیشتری دارد.
-
چکدرمه: مشهورترین غذای سنتی ترکمنهای گلستان است که حالا به غذای نمادین این استان تبدیل شده. این غذا شامل برنج، گوشت گوسفندی و رب گوجهفرنگی است که در دیگهای چدنی بزرگ به نام «قازان» پخته میشود و طعمی شبیه به استامبولی اما بسیار لذیذتر دارد.
-
خورشت ساک: این خورشت اصیل گرگانی که معمولاً در مراسمهای بزرگ طبخ میشود، از اسفناج تازه، گوشت، لپه، سیر و آرد برنج تهیه میگردد. طعمدهنده اصلی این غذا آبنارنج تازه است.
-
ماش پتی: یک خوراک محلی و سنتی که در آن از ماش، کدو تنبل، چغندر و سبزیهای معطر استفاده میشود. این غذا معمولاً همراه با کوکو سیبزمینی یا ماهی شور مصرف میشود.
-
باقلاپلو گرگانی: برخلاف شهرهای دیگر، در گرگان باقلاپلو را با باقلاهای ریز و تازه دشتهای اطراف تهیه کرده و آن را با مرغ سرخکرده یا گوشت لذیذ سرو میکنند.
چاشنیها و شیرینیهای خاطرهانگیز
نمیتوان از طعم شمال گفت و به شیرینیهای محلی که عطر هل و برنج دارند اشاره نکرد.
-
پشتزیک: سوهان کنجدی مازندرانی که از ترکیب کنجد و شکر (یا عسل) تهیه میشود و تردی آن زیر دندان، لذت نوشیدن چای را دوچندان میکند.
-
نان پادرازی: شیرینی سنتی گرگان که با آرد برنج، آرد نخودچی و روغن کرمانشاهی تهیه شده و به دلیل شیرینی ملایمش، محبوبترین سوغات این شهر است.
-
آغوزنون: شیرینی مخصوص شب یلدا و جشنهای مازندران که محتویات اصلی آن کنجد و گردو است.
سفره شمال تنها برای سیر شدن نیست؛ بلکه دعوتی است به تماشای فرهنگ، مهماننوازی و ذوق هنری مردمانی که آموختهاند چگونه از سادهترین نعمتهای زمین، شاهکارهای چشایی خلق کنند.
گودرو گردشگری در مازندران