آبشارهای دره تلانبار؛ ماجراجویی در سرزمین صخره و آب
در میان کوهستانهای سر به فلک کشیده جنوب گرگان و در دل رشتهکوه البرز، درهای اسرارآمیز به نام تلانبار قرار دارد. این دره که از دامنههای قله تلانبار (با ارتفاعی حدود $3000$ متر) سرچشمه میگیرد، یکی از فنیترین و هیجانانگیزترین مسیرهای درهنوردی در ایران را در خود جای داده است. مجموعه آبشارهای تلانبار، زنجیرهای از ریزشهای مداوم آب است که تنها با تجهیزات حرفهای و روحیه ماجراجویی قابل فتح هستند.
مجموعهای از ۵۳ آبشار متوالی
دره تلانبار به دلیل تعداد زیاد آبشارهای پشت سر هم شهرت دارد. طبق نقشههای درهنوردی، در این مسیر حدود ۵۳ آبشار وجود دارد که ارتفاع آنها از $2$ متر شروع شده و بلندترین آنها به حدود $40$ متر میرسد.
-
تنوع ساختاری: برخی از این آبشارها به صورت دیوارههای صاف و سنگی هستند و برخی دیگر به صورت سرسرههای طبیعی به حوضچههای عمیق منتهی میشوند.
-
مسیر یکطرفه: نکته مهم درباره این دره این است که وقتی وارد مسیر آبشارها میشوید و اولین فرود را انجام میدهید، راه بازگشتی وجود ندارد و باید تمام مسیر را تا انتها (روستای زیارت) ادامه دهید.
بهشت درهنوردان فنی
برخلاف بسیاری از آبشارهای مازندران و گلستان که با پیادهروی ساده قابل دسترسی هستند، تماشای تمام آبشارهای تلانبار نیازمند مهارتهای سنگنوردی و درهنوردی است.
-
فرود با طناب: برای عبور از اکثر آبشارهای این دره، استفاده از طناب، هارنس و ابزارهای فرود الزامی است. برخی از کارگاههای این مسیر طبیعی و برخی دیگر توسط کوهنوردان بر روی صخرهها نصب شدهاند.
-
پرش و شنا: در طول مسیر، حوضچههایی وجود دارد که راهی جز پرش در آب یا شنا کردن برای عبور از آنها نیست. دمای آب در این دره حتی در میانه تابستان بسیار پایین است و استفاده از لباس مخصوص (وتسوت) توصیه میشود.

طبیعت بکر و دستنخورده دره
به دلیل دشواری مسیر، محیط داخل دره تلانبار بسیار بکر و تمیز باقی مانده است. صخرههای مرتفعی که دور تا دور دره را گرفتهاند، مانع از تابش مستقیم خورشید در بسیاری از ساعات روز میشوند که این امر باعث رشد خزههای انبوه و ایجاد فضایی وهمآلود و زیبا شده است.
-
پوشش گیاهی: درختان کهن جنگلهای هیرکانی در لبههای دره ایستادهاند و شاخههای آنها گاهی تا میانه مسیر آبشارها پایین آمده است.
-
حیات وحش: این دره به دلیل دور بودن از دسترس عموم، پناهگاه امنی برای گونههای جانوری کوهستانی است.
نکات ایمنی و زمان مناسب بازدید
پیمایش مجموعه آبشارهای تلانبار یک فعالیت ورزشی سنگین است و نباید بدون راهنما و تجهیزات وارد آن شد.
-
بهترین زمان: اواسط تابستان (تیر و مرداد) بهترین زمان برای پیمایش است؛ چرا که دمای آب قابل تحملتر بوده و خطر سیلابهای ناگهانی به حداقل میرسد.
-
خطرات: بارش باران در بالادست میتواند این دره را به یک تله مرگبار تبدیل کند، بنابراین چک کردن دقیق هواشناسی پیش از ورود به دره حیاتی است.
آبشارهای دره تلانبار نمادی از خشونت و زیبایی همزمان طبیعت هستند. جایی که صدای ممتد فرود آب و اصطکاک طناب بر روی سنگ، موسیقی متن یک سفر پر از آدرنالین است.
گودرو گردشگری در مازندران